Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, yaklaşık on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü anlatır. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi tanımlar; çoğu zaman bir saati aşar. Onluk punch 48 kutusu ile küba punch 8-9-8 gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı rahatça hissedilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini getirir ve böylece ısı daha yumuşak kalır. Başlamadan önce en az bir saat ayırmak hem keyif hem de düzgün yanma için doğru bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy doğru seçim olmaz; sakin bir akşam isteyen kişiye ise uyar. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta acele etmemek tüm içimin gidişatını belirler. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri fark etmenizi mümkün kılar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin farkını gösterir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra yumuşamasını ve ortadaki derin bölümün açılmasını beklemek de anlam kazanır.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını yakalar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha geniş durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı serinletir. Punch double corona nasıl bu sınıfın tipik bir örneğidir; punch duke gövdesi ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle gösterir. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun düştüğü açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini acele etmeden ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini hissettirir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın dikkat çeken yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz bırakır, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda kalış süresi belirginleştiği için içici, her bölümü ayrı ayrı tartma imkanı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını hesaba katmak şarttır. Seksen dakikayı aşabilen oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden bölünürse keyfi bozulur. Mantua puro nasıl gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Punch short de punch ise aynı çizginin kısa kolunu gösterir ve yarım saatlik bir molaya uyar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü seçmek akla yatkın bir düzendir. Telefonu uzaklaştırmak ve ortamı baştan düzenlemek de yardımcı olur. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak önceden masaya konmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için rahat bir nefesle koltuğa gömülmek yeterlidir. Uzun içimde telaşa kapılmamak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da sessiz bir müziğin eşlik ettiği akşamlarda ortaya çıkar.
Kalın Halkalı Puroda Gövde Karakteri
Halka çapı altmışa dayanınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile değişir. Gigante punch kutusu bu sınıfa ait olur ve koyu harmanını geniş kesitte rahatça taşır. Küba punch super selection ise belirgin biçimde daha geleneksel ölçülerde kalır ve aradaki fark hemen anlaşılır. İkisini deneyen biri, kalınlığın duman hacmini nasıl yönlendirdiğini kolayca anlar. Geniş çapta duman daha bol ama çoğu zaman daha ılımlı gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye yayılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif olmak zorunda değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini yönlendirir. Harmanın dolgunluğunu anlatan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki dizilişidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda açılması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak keşfedilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey öğrenilmez. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Sampler Kutusunun Yeri
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı denemek pratik bir yöntemdir. Blackbird sampler puro altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma imkanı verir. World sampler robusto ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde toplar. Robusto yarım saati hayli geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman harcatır. Her denemenin ardından iki satırlık bir kayıt tutmak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat ağır bastı diye bakmak gerekir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha tanıdık geldiğini gösterir. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl etkilediğini de ortaya koyar. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha rahatlaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut gözlem bulunur ve yanlış bir tercihin ihtimali düşer.
Altmışlık Çapın Getirdikleri
Kalın halkalı newman seçkisi kalın halkalı boylara giriş için pratik bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça yönetmesine izin verir. Red gigante puro ise uzun gigante kalıbını koyu bir harmanla birleştirir. Altmışlık çapta kor enli olduğundan puro sakin ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça bulan bir oturuma çevirir. Bunun yansıması olarak duman soğuk kalır, damakta daha tok bir his bırakır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı düzgün tutuşturmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı engeller. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek toparlamak mümkündür. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır kılmaz, yalnızca daha geniş yapar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki sabrının da sonucudur ve bu ayrıntıyı fark eden biri sonraki purolarda çok daha başarılı ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha düzgün olur.
Ateşleme ve Kesim Üzerine Notlar
Uzun bir puroda başlangıç kesimi düzgün atılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını açmak yeterlidir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku bulaşmasını engeller. Shade coronets metal kutu gibi küçük bir boy çabuk açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Baharatlı vegafina nicaragua gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha titiz yaklaşmayı bekler. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı örter. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman yeterlidir. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden ateşlemek olağandır. Kısa dinlenme araları da dumanı toparlar, tadın her aşamada daha temiz kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat bırakır, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar sakince yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi hızda çekildiğine bağlıdır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir yöntemdir.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda hızla yıpranır; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için önerilen aralıktır. İnce gövdeli ambassadeur ile baalbeck puro nasıl gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir rotasyon kurmak isteyenler için anlam taşır. Kutuyu gereksiz yere açmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici koyarken damıtık su tercih etmek akıllıcadır. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı bırakmak da faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle sınamak akıllıcadır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe seçmek en doğrusudur, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı aromalı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir not koymak da uzun vadede işleri kolaylaştırır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da olanak verir.
Belicoso ile Churchill Arasındaki Fark
Belicoso sivri başıyla ayrılır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında kendini gösterir. Belicoso royal nasıl dumanı dar bir noktada sıkıştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde biraz yoğun gelir. Quai d'orsay capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya çıkarır. Düz uç kesimi rahatlatır, sivri uç ise özen gerektirir. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi hafifletir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman yoğunlaşır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye dağılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı hissedilmesine yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas seçmek yırtılmayı azaltır. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve damağa bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de rolü büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi tecrübesinde sınamak en doğru yöntemdir.
Uzun İçimde Ortam ve Yan Lezzetler
Uzun bir puroyu rahatça içmek istiyorsanız, ortam da önemlidir. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı tazeler. Bademli quai d'orsay clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye eşlik eder, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten getirdiği için ağırlaşmaz. Quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre ara vermek akıllıcadır. Ortam havadar ve dingin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman bunaltıcı hale gelir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro hızlı geçer, yalnız içildiğinde ise daha yavaş tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi bütünler, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı önceden düşünmek deneyimi derinleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir ritüele dönüşür.